Ból głowy, temperatura, sztywność karku? Może to zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych! - ratownicy24.pl

Ból głowy, temperatura, sztywność karku? Może to zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych!

NAR_4_21_wiedza_w_praktyce_MOZE_ZAPALENIE_OPON_MOZGOWO_RDZENIOWYCH_iStock-484757150
Fot. iStock

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (ZOMR) może być spowodowane infekcją bakteryjną lub wirusową, która jest zlokalizowana w obrębie opon, pełniących funkcję ochronną mózgu i rdzenia kręgowego. Celem pracy jest przedstawienie objawów ZOMR oraz bakterii i wirusów, które je wywołują, a także omówienie postępowania zespołu ratownictwa medycznego z pacjentem, u którego podejrzewa się tę chorobę.

Słowa kluczowe
zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bakterie, wirusy, objawy ZOMR, ZRM

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (ZOMR) może być spowodowane infekcją bakteryjną lub wirusową, która jest zlokalizowana w obrębie opon, pełniących funkcję ochronną mózgu i rdzenia kręgowego. Często obejmuje oponę pajęczą i miękką oraz przestrzeń podpajęczynówkową. Jeżeli w odpowiednim momencie nie zostanie podjęte adekwatne leczenie, infekcja może przenieść się do obszaru tkanki mózgowej, powodując zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, będące bezpośrednim stanem zagrożenia życia. Podejrzenie ZOMR na podstawie stwierdzonych patologii w trakcie badania fizykalnego jest przesłanką do diagnostyki i leczenia w warunkach szpitalnych.

Objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

Objaw sztywności karku

Polega na badaniu pacjenta, który jest ułożony na plecach, bez podnoszenia zagłówka (cały tułów powinien w rzucie bocznym obrazować linię prostą). Należy przytrzymywać klatkę piersiową pacjenta jedną ręką, a drugą umieścić w okolicy potylicznej. Trzeba wykonać próbę zbliżenia brody do mostka. Objaw będzie klasyfikowany jako dodatni w przypadku, gdy spontaniczny odruch polegający na skurczu mięśni karku wyklucza możliwość zbliżenia brody do klatki piersiowej. Oprócz tego pacjent może zgłaszać ból w obrębie odcinka szyjnego kręgosłupa, a badający może wyczuć opór podczas podejmowania manewru oraz zobaczyć grymas na twarzy pacjenta w przypadku zaburzonej komunikacji bądź utrudnionego logicznego kontaktu słownego. Jeżeli stopień postępu ZOMR jest znaczny, może dochodzić do samoistnego wygięcia głowy ku tyłowi oraz wygięcia tułowia do przodu.

Objaw Brudzińskiego górny

Podczas próby zbliżenia brody w stronę klatki piersiowej, w momencie wyczucia przez badającego w obrębie kręgosłupa szyjnego oporu dochodzi do odruchowego zgięcia w stawach biodrowych i kolanowych kończyn dolnych pacjenta. W takim wypadku objaw może zostać uznany za dodatni.

Objaw Brudzińskiego dolny

Wynik uznawany za dodatni jest tożsamy z objawem Brudzińskiego górnym, mianowicie polega na odruchowym zgięciu w stawach biodrowych i kolanowych kończyn dolnych. Różnica polega na miejscu badania, którym jest obręb spojenia łonowego. Ucisk ma być podobny jak przy próbie badania stabilności miednicy w ramach oceny proponowanej przez ITLS.

Objaw Kerniga

Należy ułożyć pacjenta na plecach, podobnie jak w przypadku badania sztywności karku, bez unoszenia zagłówka. Kolejno należy zgiąć kończynę dolną pacjenta w stawie biodrowym tak, by uzyskać kąt między płaszczyzną, na której leży pacjent, a kością udową o wartości 90°. Następnie należy podjąć próbę prostowania kończyny w stawie kolanowym. Objaw uznaje się za dodatni, jeżeli przy próbie prostowania kończyny dojdzie do wyczuwalnego oporu i bólu. Podobne objawy mogą wystąpić w badaniu pacjenta z podejrzeniem rwy kulszowej podczas oceny objawu Lasèque’a. Z tą różnicą, iż objaw Kerniga będzie dodatni obustronnie, objaw Lasèque’a zazwyczaj jednostronnie dodatni (istnieje mała szansa jednoczasowego, obustronnego zaostrzenia rwy kulszowej).

reklama
reklama

Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Korzystanie z naszych stron internetowych bez zmiany ustawień przeglądarki dotyczących plików cookies oznacza, że zgadzacie się Państwo na umieszczenie ich w Państwa urządzeniu końcowym. Więcej szczegółów w Polityce prywatności.