Gdy pacjent nie może mówić – system naklejek SOSlink z kodem QR dodatkowym źródłem informacji dla ratowników

Co zrobić, gdy poszkodowany nie jest w stanie odpowiedzieć na najprostsze pytania? Nie podaje swojego nazwiska, nie informuje o alergiach, chorobach przewlekłych ani przyjmowanych lekach. Nie wiadomo również, z kim należy się skontaktować i czy jego stan może mieć związek z wcześniejszymi problemami zdrowotnymi.

Dla ratownika medycznego nie jest to sytuacja wyjątkowa. Nieprzytomność, zaburzenia świadomości, uraz głowy, silny stres czy bariera językowa mogą sprawić, że podstawowe źródło informacji, czyli sam pacjent staje się niedostępne. Zespół ratownictwa rozpoczyna wówczas działania na podstawie badania, obserwacji i obowiązujących procedur, jednak wiele istotnych informacji pozostaje nieznanych.

Szczególnie widoczne jest to podczas zdarzeń z udziałem rowerzystów, motocyklistów, narciarzy czy uczestników zawodów sportowych. Poszkodowany może znajdować się daleko od miejsca zamieszkania, trenować samotnie albo przebywać wśród osób, które nie wiedzą o nim nic, poza tym, że przed chwilą doszło do wypadku. Telefon jest często zablokowany, dokumenty nie zawierają danych medycznych, a bliscy nie wiedzą jeszcze, że wydarzyło się coś niebezpiecznego.

Podejmując akcje ratunkowe jednym z podstawowych elementów oceny pacjenta jest zebranie wywiadu. Informacje o alergiach, przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych, wcześniejszych zdarzeniach medycznych czy okolicznościach pogorszenia stanu zdrowia mogą uzupełniać obraz kliniczny i pomagać w podejmowaniu dalszych decyzji. Problem zaczyna się wtedy, gdy pacjent nie jest w stanie tych informacji podać.

Czy w takiej sytuacji można przekazać ratownikowi najważniejsze informacje, nawet jeśli sam poszkodowany nie jest w stanie powiedzieć ani słowa?

Jednym z możliwych rozwiązań takiego problemu jest niewielka naklejka z kodem QR umieszczona na kasku firmy SOSlink. Po jej zeskanowaniu ratownik uzyskuje dostęp do przygotowanej wcześniej cyfrowej karty medycznej, zawierającej najważniejsze informacje o zdrowiu użytkownika oraz kontakt ICE.

SOSlink to rozwiązanie opracowane z myślą o sytuacjach, w których dostęp do podstawowych danych o poszkodowanym może być utrudniony. Produkt jest już wykorzystywany przez organizatorów imprez sportowych, a obecnie coraz szerzej kierowany również do indywidualnych rowerzystów, motocyklistów, narciarzy oraz innych osób uprawiających aktywności wymagające używania kasku.

Jak działa SOSlink – informacja dostępna po zeskanowaniu kodu

SOSlink ma formę odpornej na warunki atmosferyczne naklejki umieszczanej na kasku. Znajdujący się na niej indywidualny kod QR prowadzi do cyfrowej karty medycznej użytkownika. Do odczytania danych nie jest potrzebna specjalna aplikacja ani konto ratownika. Wystarczy aparat w smartfonie obsługujący kody QR. Po zeskanowaniu mogą zostać wyświetlone informacje wskazane wcześniej przez użytkownika, w szczególności:

• imię i nazwisko,
• informacje o alergiach,
• przyjmowane leki,
• choroby przewlekłe i inne istotne obciążenia medyczne,
• dodatkowe informacje ważne w sytuacji zagrożenia,
• numer telefonu do osoby wskazanej jako kontakt ICE.

Zakres udostępnionych informacji określa sam użytkownik. Użytkownik może później aktualizować dane bez konieczności wymiany naklejki. System nie wymaga instalowania aplikacji i umożliwia odczytanie karty za pomocą zwykłego smartfona.

Cyfrowej karty medycznej SOSlink nie należy traktować jako zamiennika badania pacjenta, wywiadu ratowniczego, dokumentacji medycznej ani standardowych procedur identyfikacji. Użytkownik wpisuje informacje, które należy traktować jako dane pomocnicze i – gdy jest to możliwe – weryfikować podczas dalszego postępowania.

Wartość rozwiązania SOSlink polega jednak na tym, że mogą być dostępne dokładnie wtedy, kiedy nie ma możliwości uzyskania ich bezpośrednio od poszkodowanego.

Informacja o silnej alergii, chorobie przewlekłej, przyjmowanych na stałe lekach lub numer do bliskiej osoby może uzupełnić obraz sytuacji jak również może naprowadzić ratownika na dodatkowe pytania, umożliwić szybsze nawiązanie kontaktu z rodziną albo pomóc wyjaśnić stan pacjenta.

Dlaczego kod znajduje się na kasku?

Informacja medyczna jest przydatna tylko wtedy, gdy ratownik może ją szybko odnaleźć. W przypadku osób aktywnych fizycznie kask jest jednym z najbardziej widocznych i charakterystycznych elementów wyposażenia. Towarzyszy rowerzystom, motocyklistom, narciarzom, osobom poruszającym się na hulajnogach, uczestnikom sportów górskich oraz zawodnikom wielu innych dyscyplin.

Oznaczenie na kasku ogranicza ryzyko, że ratownicy przeoczą kartę lub że jej właściciel zostawi ją w plecaku, torbie, portfelu albo zablokowanym telefonie. Naklejkę można umieścić w taki sposób, aby kod pozostawał widoczny bez konieczności zdejmowania kasku wyłącznie w celu jego odnalezienia.

Ma to znaczenie szczególnie w zdarzeniach, w których poszkodowany przemieszczał się szybko, upadł w trudno dostępnym miejscu albo jego rzeczy osobiste zostały rozrzucone lub oddzielone od niego.

Kask znajduje się przy poszkodowanym i jest naturalnym miejscem, w którym ratownik może zauważyć dodatkowe oznaczenie.

Warunkiem skuteczności jest jednak rozpoznawalność rozwiązania. Ratownik musi wiedzieć, że kod na kasku nie jest elementem reklamowym, lecz może prowadzić do informacji medycznych oraz danych kontaktowych.

Dlatego SOSlink zaleca użytkownikom, aby naklejkę umieścić z boku kasku, tak aby kod pozostał widoczny bez konieczności zdejmowania kasku. Samo oznaczenie przy kodzie QR jednoznacznie wskazuje, że prowadzi do danych medycznych istotnych w nagłych wypadkach („in case of emergency”).

Technologia jest celowo prosta: ratownik zauważa oznaczenie, skanuje kod zwykłym aparatem telefonu i odczytuje kartę. Nie musi wcześniej znać systemu, posiadać konta ani pobierać dodatkowego oprogramowania. O wartości rozwiązania SOSlink mówi jeden z Gdyńskich ratowników:

„Na miejscu zdarzenia często wiemy o poszkodowanym tylko tyle, ile jesteśmy w stanie zaobserwować. Nie znamy jego chorób, leków, alergii ani numeru telefonu do bliskich. Dlatego każde szybko dostępne źródło informacji może być cenne. Warunkiem jest świadomość, że takie oznaczenie istnieje, oraz traktowanie uzyskanych danych jako informacji pomocniczej, którą należy ocenić w kontekście stanu pacjenta.”

Walenty Brodowski, ratownik medyczny, dyspozytor, koordynator ratownictwa, wykładowca akademicki

Od zabezpieczenia zawodów do ochrony indywidualnego sportowca

SOSlink jest już dostarczany organizatorom imprez sportowych, którzy chcą zapewnić uczestnikom jednolity sposób udostępniania podstawowych informacji medycznych i kontaktów ICE. Przy dużej liczbie zawodników pozwala to wprowadzić czytelne oznaczenie, które może być rozpoznawane przez zabezpieczenie medyczne, wolontariuszy i osoby udzielające pierwszej pomocy.

Jednak wiele wypadków wydarza się poza imprezami sportowymi podczas indywidualnych wypraw czy treningów. Wielu rowerzystów trenuje samotnie, porusza się po drogach poza miejscem zamieszkania albo wybiera trasy, na których nikt z obecnych nie zna ich osobiście. Podobna sytuacja dotyczy motocyklistów, narciarzy, wspinaczy i uczestników indywidualnych wypraw. To właśnie w takich przypadkach osobista naklejka połączona z aktualną kartą medyczną może być szczególnie przydatna.

Udostępnienie SOSlink odbiorcom indywidualnym ma sprawić, że użytkownicy nie będą kojarzyć tego rozwiązania wyłącznie z dużymi wydarzeniami. Naklejkę może posiadać każdy użytkownik kasku, który chce pozostawić ratownikom i osobom udzielającym pomocy dostęp do wybranych informacji na wypadek sytuacji, w której sam nie będzie mógł ich przekazać.

Jak przygotować kartę, żeby rzeczywiście była pomocna?

Samo posiadanie naklejki nie wystarczy. Warto zadbać również o jakość i aktualność zapisanych informacji. Karta powinna zawierać przede wszystkim dane, które mogą mieć realne znaczenie w sytuacji ratunkowej. Informacje powinny być krótkie, jednoznaczne i zrozumiałe. Nie chodzi o tworzenie rozbudowanej historii choroby, ale o wskazanie najważniejszych informacji istotnych w przypadku realizacji akcji ratunkowej.

Warto również poinformować bliską osobę, że wskazano ją jako kontakt ICE. Dzięki temu będzie wiedziała, dlaczego może zadzwonić do niej ratownik lub inna osoba udzielająca pomocy.

Dobrze przygotowana karta nie powinna zawierać nadmiaru danych. Jej zadaniem jest przekazanie kluczowych informacji szybko, bez konieczności analizowania długiego opisu. Dlatego też autorzy rozwiązania SOSlink oparli się na najlepszych dobrych praktykach UX tworząc syntetyczny i czytelny zestaw kluczowych informacji.

Należy także podkreślić, że wirtualna karta medyczna oferowana przez SOSlink ma także duży potencjał poza zawodami sportowymi – umiejscowiona w domu w wyraźnym punkcie (np. na lodówce) może stanowić cenne źródło informacji o seniorach czy osobach mieszkających samotnie, którym udzielana musi być pomoc medyczna.

Co ratownik powinien wiedzieć o SOSlink?

Najważniejsza informacja jest prosta: widoczny kod QR na kasku może prowadzić do karty zawierającej dane medyczne i kontakt ICE.

Do jej odczytania nie jest potrzebna aplikacja. Kod można zeskanować aparatem zwykłego smartfona. Informacje nie zastępują badania ani procedur medycznych, ale mogą stanowić dodatkowe źródło wiedzy o pacjencie.

Znajomość tego rodzaju oznaczeń ma kluczowe znaczenie. Nawet najlepiej przygotowana karta nie spełni swojej funkcji, jeżeli osoba udzielająca pomocy nie będzie wiedziała, czego szukać i co oznacza kod znajdujący się na kasku. Dlatego jednym z celów SOSlink jest nie tylko popularyzowanie rozwiązania wśród sportowców, lecz także budowanie jego rozpoznawalności w środowisku ratowników medycznych.

Technologia, która może przemówić za poszkodowanego

SOSlink nie zapobiegnie wypadkowi i nie zastąpi wyposażenia ochronnego. Nie zastąpi również doświadczenia ani decyzji ratownika. Może jednak przekazać informacje w chwili, w której poszkodowany nie jest w stanie zrobić tego samodzielnie.

W sytuacji zagrożenia często liczy się nie tylko szybkość działania, ale również dostęp do właściwych danych. Alergie, leki, choroby przewlekłe i numer do bliskiej osoby to informacje, których nie da się rozpoznać na podstawie wyglądu pacjenta.

Kask chroni głowę. SOSlink może dodatkowo przekazać ratownikowi to, czego sam kask powiedzieć nie potrafi.

Więcej informacji o rozwiązaniu oraz indywidualnych naklejkach z cyfrową kartą medyczną znajduje się na stronie SOSlink.cc.