Udział karetek z lekarzem w systemie PRM systematycznie się zmniejsza. Pomoc przedszpitalną coraz częściej realizują zespoły „P”
Z najnowszych danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że w pierwszym kwartale 2026 roku w Polsce liczba specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego, oznaczonych symbolem „S”, zmniejszyła się o 39. Zakontraktowano natomiast 81 zespołów podstawowych, w których pomoc świadczą ratownicy medyczni lub pielęgniarki systemu. Łączna liczba zespołów ratownictwa medycznego wzrosła, podobnie jak liczba realizowanych wyjazdów.

Choć w Polsce obecnie działa ponad 1700 zespołów ratownictwa medycznego, zaledwie 195 z nich to zespoły specjalistyczne z lekarzem. Wynika to głównie z trudności z pozyskiwaniem lekarzy chętnych do pełnienia dyżurów w zespołach ratownictwa medycznego. Ze względu na niedobory kadrowe niektóre zespoły oznaczone symbolem „S” nie mogą wyjeżdżać w pełnym składzie. W efekcie coraz większą część zadań związanych z udzielaniem pomocy przedszpitalnej realizują zespoły podstawowe, w których pracują ratownicy medyczni lub pielęgniarki systemu.
Ratownicy medyczni przejmują zadania lekarzy
Jednocześnie zmiana struktury zespołów nie oznacza ograniczenia ich łącznej liczby. Wręcz przeciwnie – dane wskazują na wzrost liczby zespołów podstawowych, które przejmują część zadań wcześniej realizowanych przez zespoły specjalistyczne. „Koszt utrzymania zespołu podstawowego »P« – z ratownikami medycznymi/pielęgniarką systemu – jest mniejszy niż zespołu »S« ze względu na niższe koszty wynagrodzeń. Dlatego dysponując tymi samymi środkami, możliwe jest przekształcenie zespołów specjalistycznych w większą liczbę zespołów podstawowych” – wyjaśnia dyrektor Wojewódzkiego Pogotowia Ratunkowego w Katowicach prof. Klaudiusz Nadolny.
Statystyka z bliska
Zmiany w liczbie zespołów ratownictwa medycznego wynikają z nowych wojewódzkich planów działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne. Zostały one opracowane przez wojewodów i zaakceptowane przez Ministerstwo Zdrowia, a obowiązują od 1 stycznia 2026 roku. Na ich podstawie do systemu wprowadzono nowe rodzaje ZRM-ów – motocyklowe jednostki ratownicze oraz zespoły podstawowe w składzie trzyosobowym.
Szczegółowe dane dotyczące liczby zakontraktowanych zespołów ratownictwa medycznego w Polsce zawiera Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za II kwartał 2026 roku. Zgodnie z nimi w II kwartale br. w kraju działało dokładnie 1758 ZRM-ów, w tym:
- 1372 podstawowe dwuosobowe,
- 166 podstawowych trzyosobowych,
- 18 motocyklowych, które funkcjonują 12 godzin na dobę, w okresie od 1 maja do 30 września,
- 195 specjalistycznych,
- 7 wodnych podstawowych dwuosobowych, które funkcjonują okresowo.
Jak podkreśla prof. Klaudiusz Nadolny, malejąca liczba karetek z lekarzem wcale nie oznacza, że pacjenci nie otrzymują odpowiedniej pomocy medycznej. Wyposażenie obu karetek – zarówno „S”, jak i „P” – jest takie samo i umożliwia wykonywanie zaawansowanych czynności ratujących życie.
Uprawnienia ratowników medycznych obejmują wiele zaawansowanych procedur
Warto zaznaczyć, że w Polsce kompetencje ratowników medycznych należą do najszerszych w Europie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami samodzielnie w karetce może on wykonywać aż 30 czynności medycznych. Wśród nich są tak zaawansowane jak np. intubacja dotchawicza w nagłym zatrzymaniu krążenia, defibrylacja manualna na podstawie oceny zapisu EKG lub oceny zapisu kardiomonitora, przezskórna elektrostymulacja serca, kardiowersja czy kaniulacja żył obwodowych oraz żyły szyjnej zewnętrznej. Ratownicy medyczni mogą w ambulansie także samodzielnie podać 47 produktów leczniczych.
Procedurą, do wykonania której w karetce uprawnieni są jedynie lekarze, jest intubacja dotchawicza z zastosowaniem środków zwiotczających u osób z zachowanymi funkcjami życiowymi. Ratownicy medyczni mogą zaintubować pacjenta jedynie przy nagłym zatrzymaniu krążenia, gdy jest on nieprzytomny. Jak informuje prof. Klaudiusz Nadolny, nauczanie wykonywania tej procedury zostało jednak już wprowadzone do programu studiów II stopnia na kierunku ratownictwo medyczne. „Ratownicy nabędą takie umiejętności, natomiast o tym, czy i kiedy uzyskają uprawnienie do prowadzenia takich czynności w zespołach ratownictwa medycznego, zdecyduje Ministerstwo Zdrowia” – wyjaśnia. Tłumaczy jednocześnie, że szybsza intubacja jest zasadna na przykład przy oparzeniu dróg oddechowych lub reakcji anafilaktycznej po użądleniu przez owada. W takim przypadku obrzęk dróg oddechowych przebiega bowiem bardzo szybko i zwłoka w intubacji może doprowadzić do braku możliwości wentylacji pacjenta.
Więcej interwencji i coraz większa liczba udzielanych świadczeń
W pierwszej połowie 2026 roku zespoły podstawowe, czyli te, w których składzie nie ma lekarza, realizowały coraz więcej wyjazdów. Zwiększyła się również ogólna liczba interwencji podejmowanych przez pogotowie ratunkowe. Od stycznia do końca czerwca br. ZRM-y wyjeżdżały do zdarzeń medycznych łącznie 1 689 233 razy. Większość interwencji realizowały zespoły podstawowe, specjalistyczne zostały zadysponowane do 195 443 zdarzeń.
Dane NFZ wskazują, że w porównaniu z pierwszym półroczem ubiegłego roku liczba wyjazdów zespołów podstawowych wzrosła o 115 285, czyli o 8,4 proc. Jednocześnie liczba interwencji zespołów specjalistycznych zmniejszyła się o 32 915, co oznacza spadek o 14,4 proc.
W pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku pogotowie ratunkowe udzieliło pomocy 1 380 977 osobom. To o ponad 85 tys. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.
Przedstawione dane pokazują, że przy rosnącej liczbie interwencji coraz większa część zadań systemu ratownictwa przedszpitalnego realizowana jest przez zespoły podstawowe. To z kolei oznacza rosnące znaczenie kompetencji ratowników medycznych, a także potrzebę zapewnienia odpowiedniej obsady kadrowej, wyposażenia i organizacji pracy wszystkich ZRM-ów.
Źródło: rynekzdrowia.pl
Wykup dostęp do serwisu ratownicy24.pl i korzystaj z materiałów, dzięki którym usprawnisz swoją pracę. Kliknij TUTAJ i dowiedz się więcej!




