Postępowanie w zakresie diagnostyki mikroangiopatii zakrzepowych (TMA) na SOR

Data publikacji: 02.12.2025 r.

TMA

Autorzy: prof. dr hab. n. med. Michał Nowicki ¹, prof. ucz. dr hab. n. med. Katarzyna Krzanowska ², prof. dr hab. n. med. Magdalena Krajewska ³,prof. dr hab. n. med. Aleksandra Żurowska ⁴, prof. dr hab. n. med. Jacek Treliński ⁵, prof. dr hab. n. med. Jerzy Robert Ładny ⁶, prof. ucz. dr hab. n. med. i n. o zdr. Klaudiusz Nadolny ⁷

¹ Klinika Nefrologii, Hipertensjologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
² Katedra i Klinika Nefrologii i Transplantologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
³Katedra Nauk Klinicznych Niezabiegowych, Wydział Medyczny Politechniki Wrocławskiej
⁴ Klinika Chorób Nerek i Nadciśnienia Dzieci i Młodzieży, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku
⁵Zakład Zaburzeń Hemostazy, Katedra Hematologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
⁶ Klinika Medycyny Ratunkowej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
⁷ Katedra i Zakład Ratownictwa Medycznego, Akademia Śląska w Katowicach

TABELE

Tabela A

Czynnik	DIC	TMA
Płytki krwi	↓	↓
Fibrynogen	↓	Bez zmian
Produkty degradacji fibrynogenu	↑	Bez zmian
D-dimery	↑	Bez zmian
Antytrombina	↓	Bez zmian
Schistocyty	Obecne	Obecne
Haptoglobina	Bez zmian	↓
INR i APTT	Wydłużone	Bez zmian
Ciśnienie tętnicze krwi	↓	↑

Tab. A. Diagnostyka różnicowa TMA i DIC. Źródło: opracowanie autorów

Tabela B

PLASMIC Score
Zmienna	Tak	Nie
Płytki krwi <30 × 10⁹/L	1 pkt	0 pkt
Cechy hemolizy*	1 pkt	0 pkt
Aktywna choroba nowotworowa w wywiadzie	0 pkt	1 pkt
Przeszczep komórek krwiotwórczych lub narządu unaczynionego w wywiadzie	0 pkt	1 pkt
MCV <90fl	1 pkt	0 pkt
INR <1.5	1 pkt	0 pkt
Kreatynina <177 mmol/l (2.0 mg/dL)	1 pkt	0 pkt
bilirubina pośrednia >2mg/dl, retikulocyty >2.5% lub nieoznaczalna haptoglobina Interpretacja:* 6-7 pkt – wysokie ryzyko niedoboru ADAMTS13 (62-82%) – większe prawdopodobieństwo TTP 5 pkt – pośrednie ryzyko niedoboru ADAMTS13 (5-24%) 1-4 pkt – niskie ryzyko niedoboru ADAMTS13 (0-4%) – większe prawdopodobieństwo HUS

Tab. B. Skala PLASMIC. Źródło: opracowanie autorów

Tabela C

Stan	Mikroangiopatia Zakrzepowa (TMA)			Małopłytkowość immunologiczna (ITP)	Małopłytkowość indukowana heparyną (HIT)	DIC	Zespół HELLP
Etiologia	TTP	aHUS	STEC-HUS	Pierwotna: auto-imunologiczna (przeciwciała przeciw GPIIb/IIIa) Wtórna: Ciąża, SLE, CLL, HIV	Reakcja immunologiczna na heparynę	Sepsa, uraz, nowotwory, powikłania położnicze	Najczęściej w III trymestrze ciąży, mechanizm immunologiczny i naczyniowy
Etiologia	Niedobór ADAMTS13 (<10%)	Mutacje w układzie dopełniacza	Pozytywna toksyna Shiga /EHEC		Reakcja immunologiczna na heparynę	Sepsa, uraz, nowotwory, powikłania położnicze
Parametry	↓PLT, ↑LDH, ↓ haptoglobina, schistocyty >1%, ujemny test Coombsa, prawidłowy koagulogram			PLT <150 000/µl, ujemny test Coombsa, prawidłowy koagulogram	↓PLT (30 000–50 000/µl), przeciwciała anty-PF4	↓PLT, ↑D-dimery, ↓fibrynogen, wydłużone PT/APTT, kryteria ISTH: ≥5 punktów	↓ PLT, ↑ LDH, ↑ AST/ALT, ↑bilirubina, (+) schistocyty, ↓ haptoglobina
Cechy kliniczne	Niedokrwistość hemolityczna, uszkodzenie nerek/OUN			Krwawienia (wybroczyny, krwotoki)	Zakrzepica (paradoksalnie), martwica skóry	Krwawienia i zakrzepica, niewydolność wielonarządowa	Ból w prawym podżebrzu, nudności, wymioty, możliwe objawy stanu przedrzu-cawkowego

Tab. C. Stany nagłe z MAHA. Źródło: opracowanie autorów

Tabela D

Rodzaj probówki	Liczba probówek	Typ materiału	Instrukcja pobrania i przechowywania	Badanie
Niebieska z cytrynianem sodu	2 × 2,7 ml	Osocze cytrynianowe	Po pobraniu przechowywać w 2–8°C do 48h. Jeśli >48h do badania należy odwirować i zamrozić osocze w −20°C	ADAMTS13
Żółta z żelem (SST)	4 × 5 ml	Surowica	Odwirowaną surowicę przechowywać w 2–8°C do 48h lub w −20°C	Badania immunologiczne i serologiczne
Fioletowa z EDTA	1 × 5 ml	Osocze + pellet komórkowy	Po pobraniu natychmiast odwirować, odciągnąć osocze, pellet przechowywać w −80°C	Badania genetyczne

Tab. D. Zabezpieczenie próbek do badań diagnostycznych. Źródło: opracowanie autorów

Tabela E

Zespół hemolityczno-mocznicowy – ośrodki nefrologiczne leczące pacjentów dorosłych

Białystok	Uniwersytecki Szpital Kliniczny, Klinika Nefrologii Transplantologii i Chorób Wewnętrznych z Ośrodkiem Dializ	ul. Żurawia 14, 15-540 Białystok
Bydgoszcz	Szpital Uniwersytecki Nr 1 im. dr. Antoniego Jurasza, Klinika Nefrologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych	ul. Marii Skłodowskiej-Curie 9, 85-094 Bydgoszcz
Gdańsk	Uniwersyteckie Centrum Kliniczne, Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych	ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańsk
Katowice	Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny, Oddział Nefrologii, Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych	ul. Francuska 20-24, 40-027 Katowice
Kielce	Wojewódzki Szpital Zespolony, Kliniczny Oddział Nefrologii i Transplantologii Nerek	ul. Grunwaldzka 45, 25-736 Kielce
Kraków	Szpital Uniwersytecki, Oddział Kliniczny Nefrologii, Dializoterapii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych	ul. Macieja Jakubowskiego 2, 30-688 Kraków
Olsztyn	Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, Oddział Kliniczny Nefrologiczny, Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych	ul. Żołnierska 18, 10-561 Olsztyn
Poznań	Uniwersytecki Szpital Kliniczny, Oddział Kliniczny Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych	ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań
Rzeszów	Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. F. Chopina, Klinika Nefrologii	ul. Chopina 2, 35-055 Rzeszów
Szczecin	Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 2 PUM, Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych	ul. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin
Warszawa	Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM, Klinika Nefrologii, Dializoterapii i Chorób Wewnętrznych	ul. Stefana Banacha 1A, 02-097 Warszawa
Warszawa	Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM, Klinika Transplantologii, Immunologii, Nefrologii i Chorób Wewnętrznych	ul. Nowogrodzka 59, 02-006 Warszawa
Warszawa	Szpital Bielański, Pododdział Nefrologiczny	ul. Cegłowska 80, 01-809 Warszawa
Warszawa	Wojskowy Instytut Medyczny, Klinika Chorób Wewnętrznych, Nefrologii i Dializoterapii	ul. Szaserów 128, 04-141 Warszawa
Wrocław	Uniwersytecki Szpital Kliniczny, Klinika Nefrologii, Medycyny Transplantacyjnej i Chorób Wewnętrznych	ul. Borowska 213, 50-556 Wrocław
Łódź	CSK Uniwersytetu Medycznego, Klinika Nefrologii, Hipertensjologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych	ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź

Zespół hemolityczno-mocznicowy – ośrodki nefrologiczne leczące pacjentów pediatrycznych

Białystok	Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa, Klinika Pediatrii i Nefrologii	ul. Waszyngtona 17, 15-274 Białystok
Gdańsk	Uniwersyteckie Centrum Kliniczne, Klinika Chorób Nerek i Nadciśnienia Dzieci i Młodzieży	ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk
Kraków	Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Oddział Nefrologii i Nadciśnienia Tętniczego/Stacja Dializ	ul. Wielicka 265, 30-663 Kraków
Lublin	Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Klinika Nefrologii Dziecięcej	ul. Prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublin
Toruń	Wojewódzki Szpital Zespolony im. L. Rydygiera, Oddział Kliniczny Pediatrii i Nefrologii	ul. Konstytucji 3 Maja 42, 87-100 Toruń
Warszawa	Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM, Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii	ul. Żwirki i Wigury 63A, 02-091 Warszawa
Warszawa	Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego	al. Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawa
Wrocław	Uniwersytecki Szpital Kliniczny, Klinika Nefrologii Pediatrycznej	ul. Borowska 213, 50-556 Wrocław
Łódź	Instytut CZMP, Klinika Pediatrii, Immunologii i Nefrologii	ul. Rzgowska 281/289, 93-338 Łódź
Zabrze	Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 im. prof. Stanisława Szyszko, Oddział Nefrologii Dzieci z Pododdziałem Dializoterapii	ul. 3-go Maja 13-15, 41-800 Zabrze
Poznań	Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego, Klinika Nefrologii Dziecięcej i Nadciśnienia Tętniczego	ul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań

Zakrzepowa plamica małopłytkowa – ośrodki hematologiczne leczące pacjentów dorosłych

Bielsko-Biała	Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej, Oddział Hematologii z Pododdziałem Dziennego Leczenia	Al. Armii Krajowej 101, 43-300 Bielsko-Biała
Brzozów	Szpital Specjalistyczny w Brzozowie Podkarpacki Ośrodek Onkologiczny im. Ks. B. Markiewicza, Oddział Hematologii Onkologicznej z Pododdziałem Transplantologii Klinicznej	ul. Ks. J. Bielawskiego 18, 36-200 Brzozów
Bydgoszcz	Szpital Uniwersytecki Nr 2 im. dr Jana Biziela w Bydgoszczy, Poradnia Hematologiczna	ul. Ujejskiego 75, 85-168 Bydgoszcz
Gdańsk	Uniwersyteckie Centrum Kliniczne, Klinika Hematologii i Transplantologii	ul. Mariana Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańsk
Gdynia	Szpitale Pomorskie, Oddział Hematologii i Transplantologii Szpiku	ul. Powstania Styczniowego 1, 81-519 Gdynia
Gorzów Wielkopolski	Wielospecjalistyczny Szpital Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim, Katedra i Klinika Hematologii, Onkologii i Radioterapii Uniwersytetu Zielonogórskiego	ul. Jana Dekerta 1, 66-400 Gorzów Wielkopolski
Katowice	Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. Andrzeja Mielęckiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Oddział nr 1 Hematologii	ul. Henryka Dąbrowskiego 25, 40-032 Katowice
Kielce	Świętokrzyskie Centrum Onkologii Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Kielcach, Odział Hematologii, Transplantacji Szpiku I Immunologii Klinicznej	ul. Artwińskiego 3, 25-734 Kielce
Kraków	Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Uniwersytecki w Krakowie, Oddział Kliniczny Hematologii i Chorób Wewnętrznych	ul. Macieja Jakubowskiego 2, 30-688 Kraków
Kraków	Szpital Specjalistyczny im. Ludwika Rydygiera w Krakowie, Oddział Hematologii i Chorób Wewnętrznych z Pododdziałem Dziennym	ul. Osiedle Złotej Jesieni 1, 31-826 Kraków
Legnica	Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy, Oddział Hematologiczny	ul. Jarosława Iwaszkiewicza 5, 59-220 Legnica
Lublin	Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 1 w Lublinie, Oddział Hematoonkologii, Transplantacji Szpiku i Chemioterapii	ul. Stanisława Staszica 11, 20-081 Lublin
Łódź	Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi, Oddział Hematoonkologii z Pododdziałem Chemioterapii Dziennej, Oddział Hematologii Ogólnej, Oddział Hematologii i Transplantologii – Klinika Hematologii	ul. Pabianicka 62, 93-513 Łódź-Górna
Nowy Sącz	Szpital Specjalistyczny Im. Jędrzeja Śniadeckiego w Nowym Sączu, Oddział Hematologiczny	ul. Młyńska 5, 33-300 Nowy Sącz
Olsztyn	Szpital Kliniczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych I Administracji z Warmińsko-Mazurskim Centrum Onkologii W Olsztynie, Oddział Kliniczny Hematologii I Chorób Wewnętrznych Z Ośrodkiem Transplantacji Szpiku	ul. Wojska Polskiego 37, 10-228 Olsztyn
Opole	Szpital Wojewódzki w Opolu, Oddział Kliniczny Hematologii, Onkologii Hematologicznej i Chorób Wewnętrznych	ul. Katowicka 64, 45-061 Opole
Poznań	Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Poznaniu, Oddział Hematologii i Transplantacji Szpiku	ul. Augustyna Szamarzewskiego 84, 60-569 Poznań-Jeżyce
Poznań	Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego Im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Oddział V Onkologiczno-Hematologiczny, w tym Oddział Dzienny Onkologiczny	ul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżyce
Rzeszów	Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie, Klinika Hematologii	ul. Chopina 2, 35-055 Rzeszów
Słupsk	Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Janusza Korczaka w Słupsku, Oddział Hematologiczny	ul. Hubalczyków 1, 76-200 Słupsk
Szczecin	Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 1 im. prof. Tadeusza Sokołowskiego PUM w Szczecinie, Klinika Hematologii z Oddziałem Transplantacji Szpiku	ul. Unii Lubelskiej 1, 71-252 Szczecin
Toruń	Wojewódzki Szpital Zespolony Im. L. Rydygiera w Toruniu, Oddział Hematologii	ul. Św. Józefa 53-59, 87-100 Toruń
Warszawa	Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Oddział Zaburzeń Hemostazy, Oddział Chorób Układu Chłonnego	ul. Indiry Gandhi 14, 02-776 Warszawa
Warszawa	Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Oddział Kliniczny Hematologii	ul. Stefana Banacha 1A, 02-097 Ochota
Wrocław	Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu, Oddział Kliniczny Hematologii	ul. Ludwika Pasteura 4, 50-367 Wrocław-Śródmieście
Zamość	Zamojski Szpital Niepubliczny, Oddział Hematologiczny	ul. Peowiaków 1, 22-400 Zamość

Zakrzepowa plamica małopłytkowa – ośrodki hematologiczne leczące pacjentów pediatrycznych

Bydgoszcz	Szpital Uniwersytecki Nr 1 im. dr. Antoniego Jurasza w Bydgoszczy, Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii	ul. Marii Skłodowskiej-Curie 9, 85-094 Bydgoszcz
Bydgoszcz	Wojewódzki Szpital Dziecięcy im. J. Brudzińskiego w Bydgoszczy, Oddział Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Reumatologii	ul. Chodkiewicza 44, 85-667 Bydgoszcz
Gdańsk	Uniwersyteckie Centrum Kliniczne, Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii	ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk
Kraków	Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie, Oddział Onkologii i Hematologii	ul. Wielicka 265, 30-663 Kraków-Podgórze
Lublin	Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Lublinie, Oddział Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej	ul. Prof. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublin
Łódź	Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Oddział Pediatrii, Onkologii i Hematologii Dzieci Starszych	ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź-Widzew
Poznań	Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej Nad Matką i Dzieckiem w Poznaniu, Oddział Dzieci Starszych II	ul. Adama Wrzoska 1, 60-663 Poznań-Jeżyce
Poznań	Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego Im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Klinika Onkologii, Hematologii I Transplantologii Pediatrycznej	ul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań-Jeżyce
Rzeszów	Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2 im. Św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie, Oddział Onkohematologii Dziecięcej	ul. Lwowska 60, 35-301 Rzeszów

Tab. E. Lista ośrodków specjalistycznych. Źródło: opracowanie autorów

zaloguj się, aby dodać komentarz

Reklama

Mogą zainteresować Cię również

NAR_6_25_wiedza_w_praktyce_Daniel_Rozko_ZAWAL_SCIANY_DOLNEJ_iStock-1254325549

Zawał ściany dolnej

Postępowanie w alergii

NAR_6_25_wiedza_w_praktyce_Michal_Nowicki_DIAGNOSTYKA_MIKROANGIOPATII_ZAKRZEPOWYCH_iStock-465194019

Postępowanie w zakresie diagnostyki mikroangiopatii zakrzepowych (TMA) na SOR-ze

zobacz więcej

Znajdź swoją kategorię

Pacjent pediatryczny

Urazy

Neurologia

Ginekologia i położnictwo

Reklama

Wyszukaj w serwisie