Nowa definicja zawału mięśnia sercowego – ewolucja w dobrym kierunku

30 sierpnia br. podczas Kongresu ESC 2026 w Monachium przedstawiono nową – uniwersalną i uproszczoną – definicję zawału mięśnia sercowego. Opracowały ją cztery największe towarzystwa kardiologiczne świata.

Twórcami Piątej Uniwersalnej Definicji Zawału Mięśnia Sercowego są Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC), Amerykańskie Kolegium Kardiologiczne (American College of Cardiology – ACC), Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (American Heart Association – AHA) oraz Światowa Federacja Kardiologiczna (World Heart Federation – WHF). Pierwsza z tych organizacji w swoim komunikacie z 29 sierpnia 2026 roku poinformowała, że wprowadzana aktualizacja ma na celu bardziej spójne rozpoznawanie zawału. Chodzi także o lepsze powiązanie diagnozy z dalszym postępowaniem oraz ułatwienie pacjentom zrozumienia ich stanu. To niezwykle istotne również dla ratownictwa medycznego, gdzie kluczowe są diagnostyka oraz odpowiedni dobór metody leczenia pacjenta.

„To bardzo ważny dokument dla światowej kardiologii. Zaproponowane w nim zmiany nazwałbym ewolucją – i to ewolucją w bardzo dobrym kierunku. Po pierwsze, dokument wprowadza uproszczoną nomenklaturę i nowy podział. Zamiast dotychczasowych pięciu typów posługiwać się będziemy trzema postaciami, wyodrębnionymi na podstawie patofizjologii toczącej się w tętnicy wieńcowej, czyli bezpośredniej przyczyny zawału. To znacząco porządkuje całą klasyfikację i powinno ułatwić postawienie rozpoznania w sytuacjach, w których na gruncie dotychczasowej definicji można było mieć pewne wątpliwości interpretacyjne. Większa prostota i jednoznaczność to zmiana korzystna dla środowiska lekarskiego, a zarazem ułatwiająca komunikację z pacjentem” – zaznacza dr hab. Jan Biegus, prof. UMW, zastępca dyrektora ds. naukowych Instytutu Chorób Serca Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Jakie kategorie zawału wprowadzono?

Jedną z najważniejszych zmian w nowej klasyfikacji jest odejście od dotychczasowego podziału numerycznego zawałów. Obejmował on typy od 1 do 5 wraz z podtypami. Zgodnie z nową definicją wyróżnia się trzy główne kategorie zawału.

1. Pierwotny zawał serca – powstaje spontanicznie z powodu ostrego zaburzenia w tętnicy wieńcowej. Najczęściej wywołuje go pęknięcie blaszki miażdżycowej. Przyczyną może być jednak również skurcz naczynia, zakrzep lub samoistne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (spontaneous coronary artery dissection – SCAD).
2. Wtórny zawał serca – wynika z zaburzenia równowagi między zapotrzebowaniem serca na tlen a jego podażą. Ten stan powoduje inna jednostka chorobowa, np. bardzo wysokie lub bardzo niskie ciśnienie krwi bądź bardzo szybkie tętno.
3. Zawał serca związany z zabiegiem w obrębie tętnic wieńcowych – występuje w ciągu 30 dni od przeprowadzonej u pacjenta procedury kardiologicznej (np. wszczepienia stentu) lub operacji kardiochirurgicznej (np. pomostowania aortalno-wieńcowego).

Ponadto nowa definicja wyraźnie rozróżnia zawał od uszkodzenia mięśnia sercowego. Podwyższone stężenie troponiny nie zawsze automatycznie oznacza zawał. Do jego rozpoznania potrzebne są również dowody, które wskazują, że uszkodzenie mięśnia sercowego jest związane z niedokrwieniem. Niezbędna jest ocena m.in. objawów, EKG oraz wyników badań obrazowych.

Praktyczne znaczenie zmian dla pacjentów

W kontakcie z pacjentem lekarze rzadko korzystali z poprzedniej terminologii numerycznej. Przeważnie nie mówili o zawale typu 2 czy typu 4c, ponieważ ta nomenklatura była zbyt skomplikowana. „Ludzie mogą uważać, że zawał serca jest spowodowany wyłącznie zablokowaniem tętnicy wieńcowej, ale jego przyczyn jest wiele”– podkreśla prof. Nicholas Mills z University of Edinburgh, przewodniczący ESC. Dzięki wprowadzonej zmianie i nowemu podejściu rozmowy z pacjentem będą więc dotyczyły bezpośrednio mechanizmu prowadzącego do zawału. A to zdecydowanie ułatwi chorym zrozumienie konieczności dalszej diagnostyki i poddanie się indywidualnie dobranemu sposobowi leczenia.

Dodatkowo nowa definicja została powiązana z kodami Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-11. Ma to umożliwić dokładniejsze zbieranie danych o poszczególnych rodzajach zawału oraz porównywanie wyników między różnymi państwami. A to z kolei w przyszłości przełoży się na sprawniejsze planowanie opieki zdrowotnej.

Źródła: termedia.pl, medexpress.pl

• Facebook
• Instagram

Wykup dostęp do serwisu ratownicy24.pl i korzystaj z materiałów, dzięki którym usprawnisz swoją pracę. Kliknij TUTAJ i dowiedz się więcej!