Nowe zasady odszkodowań dla pacjentów ujednolicą procedury i uporządkują kwoty przyznawanych świadczeń

15 września 2026 roku podczas sejmowej Komisji Zdrowia Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec zapowiedział nowelizację przepisów dotyczących sposobu funkcjonowania funduszy kompensacyjnych. Ogłosił, że prace prowadzone wraz z Ministerstwem Zdrowia mają na celu m.in. połączenie wszystkich trzech funduszy w jeden celowy.

Fundusze kompensacyjne służą zapewnieniu pacjentom szybkiej, pozasądowej drogi do uzyskania rekompensaty finansowej za błędy medyczne lub zakażenia w szpitalu bez konieczności udowodnienia winy personelu. Rozwiązanie to wiąże się jednak z koniecznością zrzeczenia się dalszych roszczeń przez pacjenta. Plany RPP oraz Ministerstwa Zdrowia obejmują połączenie trzech funkcjonujących obecnie funduszy w jeden celowy, a także wprowadzenie jednakowych maksymalnych kwot odszkodowań. Ponadto świadczenia miałyby zostać poszerzone o pacjentów, którzy doznali szkody w karetce pogotowia.

Poza zapowiedzią zmiany przepisów podczas Komisji Zdrowia RPP podsumował też swoją działalność w 2025 roku. Poinformował, że do Biura RPP trafiło ponad 96 tys. zgłoszeń, a blisko 50 tys. dotyczyło prawa do świadczeń zdrowotnych.

Konsolidacja funduszy uprości system pozasądowego dochodzenia roszczeń przez pacjentów

Obecnie każdy z trzech funduszy kompensacyjnych ma własne procedury, a nowelizacja przepisów ma tę sytuację znacznie uprościć. Przypomnijmy, że RPP obsługuje dziś osobno:

• Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych,
• Fundusz Kompensacyjny Badań Klinicznych,
• Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych.

Do pierwszego z funduszy w ubiegłym roku wpłynęło 75 wniosków, do drugiego zaś zaledwie 20. Najwięcej wniosków, bo aż 2577, było obsługiwanych w ramach Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych, który daje możliwość ubiegania się o wypłatę rekompensaty za błędy medyczne i zakażenia szpitalne. Wśród wniosków dominowały sprawy dotyczące uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia (52 proc.), ale wiele było też związanych ze śmiercią pacjenta (39 proc.).

Z tego funduszu w 2025 roku wypłacono świadczenia na kwotę 34,3 mln zł. Przyznane odszkodowania wynosiły od 5570 zł (najniższa możliwa kwota) do 222 800 zł (najwyższa przed waloryzacją). „Są to kwoty absolutnie porównywalne z tymi, które można uzyskać w procesach sądowych. Oczywiście za wyjątkiem spraw dotyczących błędów okołoporodowych czy porażenia czterokończynowego. Tam faktycznie sądy mogą zasądzać kwoty wyższe, przy czym należy pamiętać, że postępowania te ciągną się latami, nie zawsze kończą się wygraną i wiążą się najczęściej z traumatycznym i kosztownym doświadczeniem” – powiedział Bartłomiej Chmielowiec. Dodał też, że obecnie w Funduszu Kompensacyjnym Zdarzeń Medycznych jest już 1805 nowych wniosków, zatem na pewno liczba ubiegłorocznych zostanie przekroczona.

RPP podkreślił, że konsolidacja funduszy zniweluje różnice w sposobie prowadzenia postępowań oraz w maksymalnych kwotach przyznawanych świadczeń. „W Funduszu Kompensacyjnym Szczepień Ochronnych maksymalna kwota świadczenia wynosi 100 tys. zł, w Funduszu Kompensacyjnym Badań Klinicznych – 200 tys. zł bez waloryzacji, a w Funduszu Kompensacyjnym Zdarzeń Medycznych – aktualnie 239 tys. zł i jest od 3 lat waloryzowana. Pacjenci de facto w tej samej sytuacji, w której doznali uszczerbku na zdrowiu, tylko w innym zdarzeniu medycznym, są różnie traktowani. To kolejny powód, dla którego chcemy zunifikować fundusze, zachowując jednocześnie ich odrębność” – wyjaśniał. Zgodnie ze wstępną propozycją widełki odszkodowań miałyby wynosić od 3000 zł to 300 000 zł jako maksymalna kwota dla pacjenta i od 30 000 zł do 200 000 zł dla najbliższego członka rodziny w przypadku śmierci pacjenta. Projekt zakłada także okresową waloryzację wszystkich rekompensat – każdego roku z dniem 1 marca. Dziś w funduszu szczepień ochronnych nie ma jej w ogóle, w funduszu badań klinicznych odbywa się raz na 5 lat, a w funduszu zdarzeń medycznych prowadzona jest waloryzacja coroczna.

Druga strona medalu

W kontekście planowanej konsolidacji funduszy kompensacyjnych Ogólnopolski Związek Zawodowy Ratowników Medycznych przedstawia punkt widzenia środowiska medycznego. Zaznacza, że „bezpieczeństwo pacjenta musi bezwzględnie iść w parze z bezpieczeństwem prawnym osób udzielających świadczeń”. Personel medyczny, który działa pod presją czasu oraz przy brakach kadrowych i ograniczonych zasobach, nie może ponosić konsekwencji za problemy strukturalne. Zdaniem związkowców wraz z reformą rekompensat równolegle należy wprowadzić następujące rozwiązania:

• stabilniejsze finansowanie,
• bezpieczne normy zatrudnienia,
• nowoczesne wyposażenie,
• jasne procedury i optymalną organizację pracy.

„Odszkodowanie powinno rzetelnie rekompensować krzywdę pacjenta. System musi w tym samym czasie aktywnie zapobiegać powstawaniu kolejnych błędów” – podsumowuje OZZRM.

Źródła: rynekzdrowia.pl, Ogólnopolski Związek Zawodowy Ratowników Medycznych (profil na FB)

• Facebook
• Instagram

Wykup dostęp do serwisu ratownicy24.pl i korzystaj z materiałów, dzięki którym usprawnisz swoją pracę. Kliknij TUTAJ i dowiedz się więcej!