Polscy naukowcy opracowali system ułatwiający prowadzenie resuscytacji… w kosmosie

W warunkach mikrograwitacji ratownik, który wykonuje uciski klatki piersiowej, odbija się od osoby poszkodowanej. Opracowany przez Polaków system ma ten problem rozwiązać. To znacznie ułatwi prowadzenie skutecznej resuscytacji w kosmosie.

Projekt polskich naukowców, rozwijany pod nazwami CMRS/ARS (Crew Medical Restraint System/Atmed Restraint System), obecnie jest na etapie testów inżynieryjnych. Umożliwia on stabilizację ratownika i osoby poszkodowanej podczas resuscytacji krążeniowo-oddechowej w warunkach nieważkości. Gdzie znajdzie zastosowanie? W przyszłych załogowych programach lotów na Księżyc i w kierunku Marsa, czyli w zmiennym środowisku grawitacyjnym. Urządzenie jest wyposażone w uchwyty, które umożliwiają stabilizację ratownika i pozwalają na szybkie unieruchomienie osoby poszkodowanej. Dzięki dodatkowemu sztywnemu podparciu pleców możliwe jest wykonywanie ucisków klatki piersiowej z odpowiednią siłą i głębokością. „Projekt CMRS/ARS został zaprojektowany jako odpowiedź na krytyczne wyzwania medycyny pola walki i medycyny ratunkowej w warunkach kosmicznych. Pierwotnym założeniem było zabezpieczenie medyczne długotrwałych misji orbitalnych oraz rozwijającego się sektora lotów komercyjnych i turystycznych na niskiej orbicie okołoziemskiej” – wyjaśnia dr n. med. Arkadiusz Trzos z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Specjaliści z NASA są zainteresowani koncepcją

Dotychczas powstało osiem wersji urządzenia. Kolejna ma zostać wykonana z włókna węglowego. W badaniu opisanym w materiałach konferencji naukowej w 2025 roku dziesięciu uczestników wykonywało uciski klatki piersiowej na symulatorze, a próby z wykorzystaniem ARS wykazały poprawę wybranych parametrów resuscytacji. Badanie przeprowadzono z użyciem wirówki treningowej, a nie podczas lotu kosmicznego. „Założenia systemu oraz wyniki częściowych testów w warunkach symulujących mikrograwitację prezentowaliśmy na międzynarodowych konferencjach astronautycznych. Koncepcja spotkała się z dużym zainteresowaniem specjalistów z NASA” – informuje Arkadiusz Trzos. Zaznacza jednocześnie, że projekt nie wszedł dotąd w fazę oficjalnych, kontraktowych rozmów z agencjami rządowymi odpowiedzialnymi za medyczne zabezpieczenie misji kosmicznych.

Do Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) skierowano wniosek o przyznanie dostępu do platformy lotów parabolicznych, umożliwiających przeprowadzenie testów w warunkach zredukowanej grawitacji odpowiadającej warunkom księżycowym, wynoszącej 0,16 g. Celem jest sprawdzenie działania systemu w warunkach fizycznego braku lub ograniczenia ciążenia.

Szanse i perspektywy

Przed dopuszczeniem do wykorzystania w kosmosie system będzie musiał przejść procedury certyfikacyjne obejmujące m.in. badania palności i odgazowywania materiałów, kompatybilności elektromagnetycznej oraz ergonomii w mikrograwitacji. Arkadiusz Trzos ocenia, że jeśli uda się zapewnić ciągłość finansowania tego projektu i pomyślnie przejdzie on testy w locie parabolicznym, a także uzyska wymagane certyfikaty, może osiągnąć gotowość operacyjną w perspektywie najbliższych lat. Zgodnie z założeniami w przyszłości rozwiązanie to mogłoby zostać zintegrowane z systemami ratowniczymi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) oraz rozważone do wykorzystania w kolejnych misjach księżycowych, w tym planowanych misjach Artemis IV i Artemis V.

Wyniki badań nad prowadzeniem resuscytacji w warunkach mikrograwitacji zostały przedstawione podczas międzynarodowego kongresu medycyny lotniczej i kosmicznej ICAM 2026, który odbył się w dniach 1-3 października 2026 roku w Stambule. W pracach uczestniczą specjaliści związani z WIML oraz Collegium Medicum UJ.

Źródło: pap.pl

• Facebook
• Instagram

Wykup dostęp do serwisu ratownicy24.pl i korzystaj z materiałów, dzięki którym usprawnisz swoją pracę. Kliknij TUTAJ i dowiedz się więcej!